Herb - Brzezówka
Herb - Hażlach
Herb - Kończyce Wielkie
Herb - Pogwizdów
Herb - Rudnik
Herb - Zamarski
Hażlach "z lotu ptaka"
Kapliczka w Kończycach Wielkich
Piknik militarny w Hażlachu
Występ ZPiT Ziemi Cieszyńskiej na dożynkach w Zamarskach
Widok z Zamarsk na masyw Czantorii

Seminarium: „Środowiskowe aspekty funkcjonowania stawów rybnych”

XIII Memoriał Jana Pomiećki

28.11.2017: wojewódzki trening sprawności syren alarmowych

Dofinansowane kursy językowe i komputerowe

Bezpłatne warsztaty: nowoczesne technologie w życiu codziennym i zawodowym

43 Rajd "Cieszyńska Barbórka"

ZUS informuje: zmiany w sposobie rozliczania i opłacania składek

Laureat „Srebrnej Cieszynianki”

Seminarium: „Środowiskowe aspekty funkcjonowania stawów rybnych”

XIII Memoriał Jana Pomiećki

28.11.2017: wojewódzki trening sprawności syren alarmowych

Dofinansowane kursy językowe i komputerowe

Bezpłatne warsztaty: nowoczesne technologie w życiu codziennym i zawodowym

43 Rajd "Cieszyńska Barbórka"

ZUS informuje: zmiany w sposobie rozliczania i opłacania składek

Laureat „Srebrnej Cieszynianki”

dab_w_konczycachWnaszej gminie występuje dziewięć pomników przyrody, w tym siedem dębów szypułkowych. W Kończycach Wielkich, przy ulicy Dolnej, rosną dwa szczególne okazy, którym w 2005 roku Wojewoda Śląski nadał imiona cieszyńskich książąt piastowskich. Liczący ponad 750 lat „Mieszko” to najstarszy dąb na Śląsku o obwodzie pnia 910 cm i wysokości 35 m, co zapewnia mu miejsce w grupie piętnastu największych dębów w Polsce. Młodszy i mniejszy „Przemko” ma około 450 lat, 30 m wysokości i 550 cm obwodu.

W Kończycach Wielkich jest ponadto pięć innych dębów uznanych za pomniki przyrody: trzy w wieku około 450 lat (obwody od 410 do 543 cm) rosną na skraju lasu graniczącego z parkiem przy ulicy Zamkowej, jeden w wieku około 350 lat (obwód 440 cm) w pobliżu folwarku „Karłowiec” przy ulicy Zamkowej oraz kolejny nad potokiem Wschodnica (355 cm). Okazały dąb szypułkowy rośnie także w Pogwizdowie, w ogrodzie obok ulicy Cieszyńskiej. Ma on 470 cm obwodu, jego wiek szacuje się na około 350 lat. Na uwagę zasługuje również 300-letnia lipa o wysokości 21 m i obwodzie pnia 525 cm, która znajduje się na granicy Pogwizdowa i Brzezówki, obok skrzyżowania ulic Ogrodowej, Zaleskiej i Hażlaskiej.

lipa 5a163

350-letnia lipa drobnolistna na granicy Brzezówki i Pogwizdowa 

 

30 października 2013 r. zakończyła się realizacja zadań projektu „Rewitalizacja i promocja Pomników Przyrody z terenu Gminy Hażlach”, dofinansowanego z Unii Europejskiej z małych projektów w ramach działania 413 „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju”, objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Jego celem było zachowanie, zabezpieczenie i oznakowanie cennego lokalnego dziedzictwa krajobrazowego i przyrodniczego, czyli dębów szypułkowych „Mieszko” i „Przemko” w Kończycach Wielkich i lipy drobnolistnej w Pogwizdowie.


GALERIA ZDJĘĆ


Najstarsze dęby z Kończyc Wielkich, a także tak zwana Zielona Gruszka, zostały opisane w wydanej w roku 2006 książce „Sławne drzewa województwa śląskiego” autorstwa Aleksandra Żukowskiego.

A. Żukowski tak pisze o kończyckim „Mieszku”, dębie szypułkowym (łac. Quercus robur L.), zwanym śląskim Matuzalemem:

 

dab3 70bd9

 Ponad 750-letni "Mieszko". Z lewej strony z tyłu 450-letni "Przemko"  
 
"Jest najgrubszym i jednym z najstarszych dębów szypułkowych w województwie śląskim. Za sprawą wieku i osiągniętych rozmiarów należy też do dębowej elity w Polsce. Imponuje swoją potęgą, obwodem pnia, wyniosłością korony. Przymioty owe, a także ludowe podanie sprawiły, iż był od dziesięcioleci drzewem znanym na Śląsku Cieszyńskim, jak również poza jego granicami. Wyrósł w zaciszu prowincjonalnego zaułka, z dała od utartych szlaków komunikacyjnych i turystycznych. Doczekał się jednak wielu publikacji godnych wybitnego przedstawiciela rodzimej dendroflory.

Owo niepospolitych rozmiarów drzewo rośnie w parku otaczającym dawny zamek Larischów i Thunów z przełomu XIX i XX wieku. Ostatnią „panią na włościach” była tu Gabriela - jedna z trzech córek hrabiego Eugeniusza Larisch-Mönnich i Marii Krystyny Gabrieli hrabiny von Stritez - urodzona 31 listopada 1872 r. odziedziczyła majątek Kończyce Wielkie z zamkiem i 300 ha gruntów. Wyszła za mąż za hrabiego Felixa Thun-Hohenstein. Hrabina Gabriela przez miejscową ludność wspominana jest jako „dobra pani”. Po zakończeniu II wojny światowej musiała opuścić rodzinny majątek. W przeciwieństwie do reszty rodziny pozostała jednak w Polsce. Aż do swojej śmierci w dniu 18 października 1957 r. mieszkała w Cieszynie, gdzie ufundowała budowę części szpitala.

Z potężnym dębem w Kończycach Wielkich związane jest podanie o wojennej wyprawie króla Jana III Sobieskiego pod oblężony Wiedeń. Przekazywana przez pokolenia wieść głosi, iż część polskiej husarii w 1683 r. przechodziła przez tereny Śląska Cieszyńskiego, kierując się z Krakowa przez Bielsko, Cieszyn i dalej w kierunku Jabłonkowa. Jeden z dziennych etapów marszu zakończono w podcieszyńskich Kończycach Wielkich. Po przybyciu taborów rozłożono obóz nieopodal zamku. Wokół stanął las żołnierskich namiotów. Konie wypasano na okolicznych łąkach i pojono w rzece Piotrówce. Podczas znojnego marszu padło kilka doborowych rumaków, które pochowano w pobliżu kilku starych dębów rosnących niedaleko zamku. Tutejszy hrabia, chcąc zrekompensować tę stratę, ofiarował wojsku kilka koni ze swojego stada. Nazajutrz sławna husaria wraz z taborami ruszyła dalej. Kiedy chorągwie jazdy opuszczały Kończyce wieśniacy słyszeli ponoć tęskne rżenie koni pogrzebanych obok dębów. Tłumaczono to sobie przywiązaniem zwierząt do rycerzy, którym uprzednio przez wiele lat wiernie służyły. Od tamtego wydarzenia, opodal potężnych dębów rosnących na skraju zamkowego parku, co jakiś czas dało się słyszeć uderzenia kopyt i tęskne rżenie koni. Ludzie omijali to miejsce, szeptali między sobą, że w parku straszą duchy husarskich rumaków. Aby położyć temu kres ktoś na jednym z dębów zawiesił wystrugany z drewna obrazek z wizerunkiem Matki Boskiej. Skropiono to miejsce wodą święconą. Od tego czasu ustały tajemnicze rżenia w kończyckim parku. Tak głosi legenda. Warto odnotować, że po dziś dzień pamiętają o niej mieszkańcy Kończyc Wielkich".

Zielona Gruszka w Kończycach Wielkich to drzewo z gatunku grusza pospolita (Pyrus pyraster), rosnące od ponad 150 lat przy ulicy Brzozowej. Grusza ma 190 cm obwodu i 8 m. Jak wieść niesie posadzono ją w rocznicę zniesienia pańszczyzny w 1848 roku. Dlatego autor „Sławnych drzew województwa śląskiego” nazywa ją pamiątką zniesienia pańszczyzny:

 

grusza 279c9

  Ponad 150-letnia Zielona Gruszka. Obok ława ekonoma  
 
„Między Kończycami Wielkimi, Kończycami Małymi i Pruchną, na otwartej przestrzeni, przy wąskiej polnej drodze, stoi samotnie stara grusza. Wyraźnie już pochylone drzewo, o rachitycznie pogiętej koronie, znają w tej okolicy niemal wszyscy mieszkańcy. Od niepamiętnych czasów nazywają je po prostu... Zieloną Gruszką. Z gruszą związane jest ludowe podanie o jej posadzeniu na pamiątkę zniesienia pańszczyzny. Ponoć uczynili to kończyccy chłopi, chcąc w ten prosty sposób upamiętnić wydarzenie przełomowe dla ich społecznego statusu. Brak dokładnych danych odnoszących się do daty posadzenia drzewa. Wiadomo, iż jarzmo pańszczyzny zostało w zaborze austriackim uchylone w 1848 r. i na początku 1849 r. Uchwalonymi wtenczas ustawami zniesiono osobiste poddaństwo chłopów. Nastąpiło także ich uwłaszczenie.

Wiek gruszy szacowany w przybliżeniu na około 150 lat wydaje się potwierdzać osobliwe pochodzenie drzewa uzasadniane podaniem ustnie przekazywanym w tej okolicy od pokoleń. Niewykluczone, iż gruszkę posadzono po kilkunastu-kilkudziesięciu latach od zniesienia pańszczyzny, przy okazji kolejnej rocznicy tego wydarzenia, które aż do okresu II wojny światowej obchodzono w Cieszyńskiem bardzo uroczyście.

Także miejsce posadzenia drzewa nie było dziełem przypadku. Najstarsi mieszkańcy Kończyc Wielkich mawiali, że tam gdzie dziś rośnie Zielona Gruszka, w czasach pańszczyzny stała drewniana ława. Siadywał na niej zarządca dóbr pańskich, który pilnował porządku podczas prac polowych. Chłopi nie dość pilnie pracujący „na pańskim” otrzymywali za karę srogie baty i szturchańce. Feudalną sprawiedliwość wymierzano nie inaczej, jak w miejscu publicznym - na skraju pola, na drewnianej lawie. Niejednemu chłopu z podcieszyńskiej wsi pańszczyzna kojarzyła się głównie z obolałymi plecami opuchniętymi od razów ekonoma. Po zniesieniu pańszczyzny uznano, że grusza powinna rosnąć właśnie obok owej ławy ekonoma. Dziś ławy od dawna nie ma [jak widać na powyższej fotografii, lecz tym razem już tylko na historyczną pamiątkę, przy Zielonej Gruszce znowu stoi ława - przyp. red.], ale grusza należy do najbardziej znanych drzew w tej okolicy. Nawet przysiółek złożony z kilku domostw, położony w pobliżu historycznej gruszy, zowie się Przy Zielonej Gruszce. Taka też nazwa oznaczana jest na mapach (…).

Sędziwa grusza nosi piętno minionych lat. Mieszkańcy okolicy w gwarze cieszyńskiej mówią, gruszka jest oszkarpowano (obłamana) i już tylko jej wyrszczek rodzi psiorki (wierzchołek rodzi mało wartościowe owoce). Istotnie, w koronie drzewa licznie występują obumarłe gałęzie. Grusza jest pochylona w kierunku północno-zachodnim. Jej odziomek jest wypróchniały w środku i otwarty kilkoma dziuplami. Pień jest silnie skręcony i pobrużdżony szczelinami. Powierzchnia pod drzewem jest zadarniona, porośnięta maliniakiem. Od strony północnej rozciąga się pole uprawne".

 

 

 

 

 

 

 

Wydarzenia

projekty

rzadowecentrumlegislacji

dziennikurzedowywojslaskiego

dziennikustaw

monitorpolski

 eurlex

 

wios logo

Pochmurno

7°C

Hażlach

Pochmurno

Wilgotność: 83%

Wiatr: 11.27 km/h

  • 22 Lis 2017

    Niewielkie zachmurzenie 8°C 3°C

  • 23 Lis 2017

    Przewaga chmur 11°C 3°C

500 plus baner

wczk

epuap e87d4

sekap 070e8 

e-Urząd - dodaj do ulubionych!   

eURZAD 8ace2


Jak korzystać z platformy e-Urząd
(film instruktażowy)
 

Portal Informacji Finansowo-Podatkowej Gminy Hażlach
portal ifp2015

System Konsultacji Społecznych
SKS

 

Mapy Gminy

mapa gminy



Internetowy Serwer
Danych Przestrzennych

Gminy Hażlach
logo ISDP

Polecamy

Media o nas

"Pomnik dzieci utraconych"
"Wojsko zajęło folwark"
"Gmina Hażlach pnie się w górę"
"Kto śpiewa - dwa razy się modli"
"Militaria i historia w Hażlachu"

Galeria zdjęć

Zabytki, ciekawe miejsca